Dlaczego rura spustowa bulgocze i cofa wodę podczas ulewy?

Rura spustowa w czasie deszczu powinna pracować cicho, a woda z rynny spływać nią płynnie do kanalizacji deszczowej, studni chłonnej lub zbiornika. Gdy podczas ulewy w rurze słychać głośne bulgotanie, woda wybija z leja przy rynnie, przelewa się przez krawędź rynny albo wypływa z czyszczaka przy gruncie, oznacza to, że system nie nadąża z odprowadzaniem wody. Problem może dotyczyć samej rury, przyłącza w gruncie lub odbiornika, do którego trafia deszczówka.

Skąd bierze się bulgotanie

Woda spływająca rurą spustową porywa ze sobą powietrze. Gdy przepływ jest swobodny, powietrze uchodzi bez przeszkód. Jeśli niżej coś ogranicza przepływ, woda zaczyna wypełniać przekrój rury, a powietrze jest przez nią przepychane w górę w postaci pęcherzy. Stąd charakterystyczne bulgotanie i chlupotanie. Przy dalszym wzroście ilości wody rura zapełnia się do góry i woda zaczyna wybijać przez lej lub przelewać się przez rynnę.

Najczęstsze przyczyny

Przyczyna	Objaw	Jak sprawdzić
Zator w kolanie lub na odsadzce	Bulgotanie już przy umiarkowanym deszczu	Opukiwanie rury, demontaż kolana
Pełny osadnik lub czyszczak przy gruncie	Woda wybija z rewizji przy ziemi	Otwarcie i oczyszczenie osadnika
Zatkane przyłącze w gruncie	Problem przy każdym deszczu, narasta z czasem	Kamera inspekcyjna, przepłukanie
Przeciążona kanalizacja deszczowa	Problem tylko przy ulewach, także u sąsiadów	Obserwacja studzienek w ulicy
Nasycona studnia chłonna	Woda stoi w studni, rura zalana do góry	Kontrola poziomu wody w studni
Za mała średnica lub za dużo dachu na jedną rurę	Przepełnienie tylko przy intensywnych opadach	Przeliczenie powierzchni połaci

Zatory w rurze i osadniku

Najczęstszą przyczyną są liście, igły, gniazda ptaków, mech i granulat z pokrycia dachu, które gromadzą się w kolanach rury spustowej i w osadniku przy gruncie. Zator narasta stopniowo, więc problem pojawia się najpierw tylko przy ulewach, a z czasem przy każdym deszczu. Pomaga demontaż dolnego kolana lub otwarcie czyszczaka, usunięcie zanieczyszczeń i przepłukanie rury wodą z węża. Do kolan na odsadzce przy okapie dostęp jest trudniejszy, ale wiele systemów pozwala je rozłączyć bez narzędzi.

Zapobieganie jest prostsze niż usuwanie zatorów: kosz lub siatka na leju spustowym zatrzymuje liście, a regularne czyszczenie rynien jesienią ogranicza ilość zanieczyszczeń, które trafiają do rury. Narzędzia przydatne przy konserwacji opisaliśmy w tekście czyszczak rynnowy w konserwacji dachu.

Przeciążona kanalizacja deszczowa

Jeśli rura spustowa jest podłączona do miejskiej kanalizacji deszczowej, podczas gwałtownej ulewy sieć może nie nadążać z odbiorem wody. Woda podnosi się wtedy w studzienkach i przyłączach, a rury spustowe przestają odprowadzać deszczówkę. Objaw dotyczy zwykle wielu budynków w okolicy i ustępuje po ustaniu opadów. W takiej sytuacji niewiele da się zrobić po stronie domu poza zabezpieczeniem przed cofaniem się wody tam, gdzie mogłaby wyrządzić szkody. Na przyłączach do kanalizacji stosuje się klapy zwrotne, a przy najniżej położonych wpustach zasuwy burzowe. Ich dobór omówiliśmy w tekście jak wybrać zasuwy i klapy burzowe.

Studnia chłonna i rozsączanie

W domach bez kanalizacji deszczowej woda z rur spustowych trafia często do studni chłonnej lub skrzynek rozsączających. Z czasem dno studni zamula się drobnymi cząstkami, a przepuszczalność gruntu spada. Przy wysokim poziomie wód gruntowych wiosną i jesienią studnia może być wypełniona wodą jeszcze przed deszczem. Objawem jest stojąca w studni woda i rura spustowa zalana do góry.

• Sprawdź poziom wody w studni przed deszczem i po nim.
• Oczyść osadnik przed studnią, jeśli jest zamontowany.
• Rozważ wymianę warstwy filtracyjnej na dnie studni.
• Przy stale nasyconym gruncie zaplanuj zbiornik retencyjny z przelewem lub dodatkowe skrzynki rozsączające.

Odpowietrzenie i kolana na odsadzce

Bulgotanie bywa też związane z geometrią samej rury. Długie odsadzki przy okapie, czyli odcinki biegnące ukośnie od leja do ściany, oraz kilka kolan blisko siebie spowalniają przepływ i zatrzymują powietrze. Przy dużych opadach w takich miejscach woda wypełnia cały przekrój. Pomaga skrócenie odsadzki, zastosowanie kolan o łagodniejszym kącie albo dodatkowa rura spustowa, która odciąży problematyczny odcinek. Przy podłączeniu rury spustowej do kanalizacji deszczowej przez syfon lub osadnik z zamknięciem wodnym powietrze nie ma ujścia w dół, więc przy gwałtownym napływie wody też może wybijać w górę. W takim przypadku pomaga osadnik z większą komorą lub wyprowadzenie odpowietrzenia zgodnie z zaleceniami producenta systemu. Każdą zmianę w przebiegu rury warto sprawdzić przy pierwszej ulewie, obserwując lej i czyszczak. Jeśli woda nadal wybija, przyczyna leży niżej, w przyłączu lub odbiorniku wody, i warto zlecić inspekcję kamerą, która pokaże zator, zapadnięcie rury lub przerośnięte korzenie.

Gdy rura jest po prostu za mała

Rura spustowa obsługuje określoną powierzchnię dachu. Jeśli po rozbudowie budynku lub zmianie pokrycia do jednej rury spływa woda z większej połaci, przy intensywnych opadach rura i rynna się przepełniają. Rozwiązaniem jest dodatkowa rura spustowa lub zmiana systemu na większy przekrój. Informacje o doborze rynien i rur znajdziesz w tekście rynna PVC: przekrój i mocowanie.

Przy przebudowie odprowadzenia wody z rur spustowych przydadzą się rury, kształtki, osadniki i klapy zwrotne, które znajdziesz w kategorii kanalizacja zewnętrzna. Przed zmianami w przyłączu sprawdź, jak głęboko i z jakim spadkiem biegnie istniejąca rura, bo od tego zależy, czy wystarczy oczyszczenie, czy potrzebna jest przebudowa.