Gdzie zamontować czujnik dymu w domu piętrowym i na poddaszu ze skosami?

Czujnik dymu jest jednym z najtańszych zabezpieczeń domu, a jednocześnie jednym z najczęściej źle montowanych. Właściciele przykręcają go tam, gdzie jest wygodnie, na przykład przy drzwiach albo na ścianie w korytarzu, nie zastanawiając się, którędy w razie pożaru przemieszcza się dym. W domu piętrowym i na poddaszu ze skosami ma to szczególne znaczenie, bo dym zachowuje się tam inaczej niż w mieszkaniu w bloku.

Jak przemieszcza się dym w domu

Gorący dym unosi się do góry i rozchodzi pod sufitem, a następnie wypełnia pomieszczenie od góry w dół. W domu piętrowym naturalną drogą dla dymu jest klatka schodowa, która działa jak komin. Pożar w salonie na parterze bardzo szybko przenosi dym na piętro, do sypialni. Dlatego czujnik tylko w pomieszczeniu, w którym najczęściej może dojść do pożaru, nie wystarczy. Ważne jest, żeby alarm usłyszeli śpiący domownicy.

Sama zasada działania czujników optycznych, które reagują na cząstki dymu rozpraszające światło, została opisana w tekście jak działa czujnik dymu.

Ile czujników i gdzie

Minimalna ochrona to jeden czujnik na każdej kondygnacji, umieszczony na drodze ewakuacji. Lepszą ochronę daje czujnik w każdej sypialni, w pokojach dziennych i na korytarzach łączących pomieszczenia.

Miejsce	Czy montować	Uwagi
Klatka schodowa, przy wyjściu na piętro	tak	najważniejsze miejsce w domu piętrowym
Korytarz przy sypialniach	tak	alarm musi obudzić śpiących
Sypialnie, pokoje dzieci	zalecane	szczególnie przy ładowarkach i elektronice w pokoju
Salon	zalecane	przy kominku obok czujnika dymu warto mieć czujnik tlenku węgla
Kuchnia	raczej nie	opary z gotowania powodują fałszywe alarmy
Łazienka	nie	para wodna wywołuje fałszywe alarmy
Kotłownia, garaż	według potrzeb	często lepszy czujnik ciepła niż dymu

Montaż na płaskim suficie

Najlepszym miejscem dla czujnika jest sufit, możliwie w środkowej części pomieszczenia. W narożniku przy ścianie tworzy się strefa, w której powietrze słabo się porusza i dym dociera tam później. Producenci zalecają zwykle zachowanie odstępu od ścian i od opraw oświetleniowych, najczęściej co najmniej kilkudziesięciu centymetrów. Montaż na ścianie dopuszcza się tylko wtedy, gdy instrukcja konkretnego czujnika na to pozwala, i wtedy zwykle tuż pod sufitem.

• Nie montuj czujnika tuż przy kratce wentylacyjnej, nawiewniku rekuperacji ani przy oknie, bo strumień powietrza odpycha dym.
• Unikaj miejsc nad kaloryferem i przy suficie nagrzewanym przez lampę.
• W długim korytarzu montuj czujniki w odstępach zgodnych z instrukcją, zwykle kilka metrów.

Poddasze ze skosami

Na poddaszu sufit jest skośny, a dym zbiera się w najwyższej części pomieszczenia, przy kalenicy. Intuicyjnie wydawałoby się, że czujnik powinien znaleźć się w samym szczycie, ale w ostrym kącie między połaciami tworzy się poduszka nieruchomego, nagrzanego powietrza. Dym dochodzi tam z opóźnieniem.

1. Przy suficie skośnym montuj czujnik na połaci, w niewielkiej odległości od najwyższego punktu, zgodnie z instrukcją producenta, zwykle kilkadziesiąt centymetrów do około metra niżej.
2. Jeśli poddasze ma płaski fragment sufitu pod jętkami, czujnik umieść na nim, możliwie centralnie.
3. W wąskich pomieszczeniach pod skosem, takich jak garderoby czy schowki, czujnik montuje się tam, gdzie wysokość jest największa.
4. Przy oknie dachowym unikaj bezpośredniego sąsiedztwa okna, bo przewiew i nasłonecznienie zaburzają pracę czujnika.

Łączenie czujników i ich obsługa

W domu piętrowym dużą zaletą są czujniki łączone ze sobą, przewodowo albo bezprzewodowo. Wykrycie dymu przez jeden z nich uruchamia alarm we wszystkich, więc pożar w piwnicy usłyszą domownicy śpiący na poddaszu. Przy pojedynczych czujnikach alarm na parterze może być niesłyszalny na piętrze przy zamkniętych drzwiach sypialni.

Każdy czujnik trzeba regularnie sprawdzać przyciskiem testowym, najlepiej raz w miesiącu, i odkurzać jego obudowę. Czujniki mają ograniczoną trwałość, zwykle około 10 lat, i po tym czasie wymienia się je na nowe. Zasady testowania czujników bezpieczeństwa opisujemy także w tekście jak sprawdzić, czy czujnik czadu działa. Jeśli czujnik włącza alarm bez dymu, przyczyną bywa kurz, owady lub wilgoć, o czym piszemy w tekście co zrobić, gdy czujnik dymu włącza alarm bez dymu.

Czujnik zasilany bateryjnie czy z instalacji

Najpopularniejsze są czujniki bateryjne, które montuje się w kilka minut bez przewodów. Nowsze modele mają baterie o trwałości odpowiadającej trwałości całego czujnika, czyli około 10 lat, i po tym czasie wymienia się cały czujnik. Starsze modele z wymiennymi bateriami ostrzegają o słabej baterii krótkim sygnałem dźwiękowym co kilkadziesiąt sekund. Tego sygnału nie wolno ignorować ani rozwiązywać przez wyjęcie baterii.

Czujniki zasilane z instalacji 230 V z baterią rezerwową montuje się zwykle przy budowie lub remoncie, gdy można doprowadzić przewody do sufitu. Ich zaletą jest brak konieczności pilnowania baterii i łatwe łączenie przewodowe wszystkich czujników w domu. Przewody trzeba zaplanować przed tynkami, a podłączenie zlecić elektrykowi.

Niezależnie od rodzaju zasilania czujnik powinien mieć oznaczenie zgodności z normą dla autonomicznych czujek dymu, a jego obudowa nie może być malowana ani oklejana, bo to blokuje dostęp dymu do komory pomiarowej. Przy malowaniu sufitów czujnik zdejmuje się z uchwytu albo szczelnie osłania na czas prac, a po ich zakończeniu odkurza i sprawdza przyciskiem testowym.

Czujniki dymu, czujniki tlenku węgla i inne domowe zabezpieczenia przeciwpożarowe znajdziesz w kategorii domowe zabezpieczenia przeciwpożarowe.