Przewody bezhalogenowe w instalacjach elektrycznych
Czym są przewody bezhalogenowe i dlaczego warto je stosować
Przewody bezhalogenowe to kable wykonane z materiałów, które nie zawierają związków chloru, fluoru, bromu ani jodu. Ich izolacja i powłoka składają się z tworzyw termoplastycznych lub termoutwardzalnych wolnych od halogenów. W przypadku pożaru nie wydzielają toksycznych gazów, które mogłyby zagrażać życiu ludzi przebywających w pobliżu. To właśnie ta właściwość sprawia, że są one coraz częściej wybierane w projektach budowlanych i przemysłowych. Norma PN-EN 50525 określa dokładne wymagania techniczne, jakie muszą spełniać tego rodzaju przewody.
Podczas spalania standardowych kabli PVC uwalnia się chlorowodór, który w połączeniu z wilgocią tworzy kwas solny. Substancja ta niszczy drogi oddechowe i uszkadza urządzenia elektroniczne znajdujące się w pobliżu źródła ognia. Przewody bezhalogenowe emitują znacznie mniej dymu, a ten który powstaje, jest przezroczysty. Dzięki temu drogi ewakuacyjne pozostają widoczne nawet w trakcie pożaru. Badania przeprowadzone przez europejskie instytuty pożarnicze potwierdzają, że gęstość dymu z kabli bezhalogenowych jest nawet 10-krotnie niższa niż z kabli PVC.
Zastosowanie tych przewodów jest wymagane w wielu typach obiektów. Obejmuje to przede wszystkim miejsca, gdzie przebywa jednocześnie wiele osób. Poniżej znajdziesz listę najczęstszych lokalizacji, w których normy i przepisy nakazują stosowanie tego rodzaju okablowania:
- szpitale i placówki medyczne
- szkoły, przedszkola i żłobki
- galerie handlowe i centra logistyczne
- tunele drogowe i kolejowe
- obiekty użyteczności publicznej o powierzchni powyżej 1000 m²
Przewód płaszczowy bezhalogenowy i jego praktyczne zastosowania
Przewód płaszczowy bezhalogenowy to rozwiązanie stosowane wszędzie tam, gdzie instalacja narażona jest na uszkodzenia mechaniczne. Jego dodatkowa powłoka zewnętrzna chroni żyły przed ściskaniem, uderzeniami i tarciem o inne elementy konstrukcji. Tego rodzaju okablowanie sprawdza się zarówno w stałych instalacjach podtynkowych, jak i w układaniu na korytkach kablowych. Producenci oferują go w wersjach jednożyłowych, dwużyłowych, trójżyłowych oraz pięciożyłowych. Przekroje poprzeczne dostępne na rynku wahają się od 1,5 mm² aż do 240 mm².
Montaż przewód płaszczowy bezhalogenowy jest zbliżony do montażu klasycznych kabli YKY lub NYM. Przed układaniem warto jednak sprawdzić dopuszczalną temperaturę eksploatacji, która zazwyczaj wynosi od -30°C do +70°C. Ważne jest również właściwe dobranie przekroju do planowanego obciążenia prądowego. Dla obwodów oświetleniowych najczęściej wystarczy przekrój 1,5 mm², natomiast dla gniazdek wtykowych stosuje się standardowo 2,5 mm². Instalacje zasilające urządzenia o mocy powyżej 3,5 kW wymagają już przekrojów 4 mm² lub wyższych.
Warto zwrócić uwagę na oznaczenia na powłoce kabla przed zakupem. Symbole takie jak LSOH, LSZH lub LS0H informują, że produkt spełnia normy dotyczące niskiej emisji dymu i braku halogenów. Skrót HF (Halogen Free) pojawia się w oznaczeniach europejskich producentów i potwierdza skład materiałowy izolacji. Certyfikaty zgodności z normami EN 60332 i EN 61034 dają pewność co do zachowania kabla podczas pożaru. Sprawdzenie tych oznaczeń przed zakupem pozwala uniknąć błędów w doborze materiałów.
Jak prawidłowo dobrać i zamówić odpowiednie okablowanie do swojego projektu
Dobór właściwego kabla zaczyna się od określenia warunków środowiskowych instalacji. Należy uwzględnić temperaturę otoczenia, wilgotność, narażenie na promieniowanie UV oraz ryzyko kontaktu z substancjami chemicznymi. Kolejnym krokiem jest obliczenie maksymalnego prądu roboczego dla danego obwodu. Tabele doboru przewodów, dostępne w katalogach producentów, podają dopuszczalne obciążenia prądowe dla różnych przekrojów i sposobów układania. Norma PN-IEC 60364-5-52 stanowi główny dokument referencyjny przy tego rodzaju obliczeniach.
Zamawiając przewody bezhalogenowe do większego projektu, warto przygotować zestawienie z dokładnymi długościami poszczególnych odcinków. Doświadczony sprzedawca w hurtowni pomoże zoptymalizować zamówienie i wybrać właściwe przekroje. Naddatek na odpad i łączenia powinien wynosić co najmniej 10% w stosunku do zmierzonej długości trasy. Zakup z marginesem zapobiega sytuacji, w której w połowie prac brakuje materiału z tej samej partii produkcyjnej. Różnice w odcieniu koloru powłoki między partiami mogą być widoczne gołym okiem po zakończeniu montażu.
Hurtownie elektryczno-hydrauliczne oferują często wsparcie techniczne już na etapie planowania instalacji. Specjaliści mogą pomóc w doborze osprzętu, dławnic, złączek oraz peszli kompatybilnych z wybranym przewodem. Warto też zapytać o dostępność kabli na bębnach o niestandardowej długości, np. 500 m lub 1000 m, co bywa korzystne cenowo przy dużych zleceniach. Niektórzy dystrybutorzy oferują cięcie na wymiar bezpośrednio z magazynowego bębna, co eliminuje nadwyżki materiału. Regularna współpraca z jednym dostawcą pozwala też na negocjowanie lepszych warunków handlowych przy kolejnych zamówieniach.