Czujka dualna czy pasywna PIR: którą wybrać do alarmu w domu?
Czujka ruchu to podstawowy element każdego systemu alarmowego. Na rynku dominują dwa rodzaje: czujki pasywne podczerwieni, w skrócie PIR, oraz czujki dualne, które łączą podczerwień z mikrofalą. Obie wykrywają człowieka poruszającego się po pomieszczeniu, ale różnią się odpornością na zakłócenia, ceną i miejscami, w których się sprawdzają. Wybór warto dopasować do konkretnego pomieszczenia, a nie kupować jednego typu do całego domu.
Jak działa czujka PIR
Typowe czujki PIR mają zasięg kilkunastu metrów i kąt widzenia ok. 90 stopni, co wystarcza do pokrycia przeciętnego pokoju z narożnika. Istnieją też wersje z wąską wiązką do korytarzy i z soczewką kurtynową do ochrony okien.
Czujka PIR wykrywa zmiany promieniowania podczerwonego w swoim polu widzenia. Człowiek ma inną temperaturę niż otoczenie, więc gdy przechodzi przez kolejne strefy soczewki, czujka rejestruje zmianę i zgłasza ruch. Czujka nie emituje niczego sama, dlatego nazywa się pasywną.
Zalety czujek PIR to prostota, niski pobór prądu i niska cena. Słabością jest wrażliwość na szybkie zmiany temperatury w polu widzenia: nawiew ciepłego powietrza z grzejnika, słońce wpadające przez okno, firana poruszana ciepłym powietrzem czy pracujący kominek mogą zostać odebrane jak ruch.
Czujka PIR słabiej wykrywa ruch skierowany prosto na nią, bo człowiek przechodzi wtedy przez niewiele stref soczewki. Najlepiej reaguje na ruch w poprzek pola widzenia, co trzeba uwzględnić przy wyborze miejsca montażu.
Czym różni się czujka dualna
Czujka dualna ma w jednej obudowie tor podczerwieni i tor mikrofalowy. Mikrofala wysyła sygnał radiowy i wykrywa jego zmianę spowodowaną ruchem obiektu. Alarm jest zgłaszany dopiero wtedy, gdy ruch potwierdzą oba tory. Ciepły nawiew poruszy czujnikiem PIR, ale nie zmieni sygnału mikrofalowego, więc alarmu nie będzie.
| Cecha | Czujka PIR | Czujka dualna |
|---|---|---|
| Zasada działania | podczerwień | podczerwień i mikrofala jednocześnie |
| Odporność na zmiany temperatury | niższa | wyższa |
| Pobór prądu | mały | większy |
| Cena | niższa | wyższa |
| Typowe miejsca | pokoje, korytarze, sypialnie | garaże, wiatrołapy, oranżerie, pomieszczenia z grzejnikami pod oknem |
W praktyce w jednym domu często stosuje się oba typy. Czujki PIR w pokojach i na korytarzach, a dualne w miejscach trudnych, gdzie zmiany temperatury są nieuniknione. Takie połączenie daje dobrą ochronę bez nadmiernych kosztów.
Gdzie którą czujkę wybrać
- Korytarz, hol, sypialnia bez źródeł ciepła w polu widzenia: zwykle wystarczy PIR.
- Salon z dużymi przeszkleniami i kominkiem: lepiej sprawdzi się czujka dualna, szczególnie jeśli w polu widzenia jest okno nasłonecznione po południu.
- Garaż i pomieszczenia gospodarcze: dualna, bo zmiany temperatury po wjeździe ciepłego samochodu lub otwarciu bramy są duże.
- Ogród zimowy i wiatrołap: dualna albo specjalna czujka przeznaczona do takich warunków.
- Dom ze zwierzętami: czujka z funkcją odporności na zwierzęta, PIR lub dualna, z odpowiednim montażem.
Część central pozwala ustawić, czy czujka dualna ma zgłaszać alarm tylko przy potwierdzeniu obu torów, czy w razie awarii jednego z nich przełączać się na pracę z jednym torem. Warto też włączyć funkcję antymaskingu, jeśli czujka ją ma: sygnalizuje ona próbę zasłonięcia lub zaklejenia czujki.
Mikrofala przenika przez cienkie ściany działowe i szyby. Czujkę dualną trzeba więc ustawić tak, żeby jej zasięg mikrofalowy nie obejmował sąsiedniego pomieszczenia czy ulicy, bo ruch za ścianą może zostać potraktowany jako potwierdzenie. Ten sam efekt powoduje wentylator sufitowy w polu widzenia.
Czujki odporne na zwierzęta
W domach z psem lub kotem stosuje się czujki z funkcją odporności na zwierzęta, oznaczaną zwykle jako pet immune z podaniem maksymalnej masy zwierzęcia. Ich soczewka i elektronika są zaprojektowane tak, żeby nie reagować na mały obiekt poruszający się nisko przy podłodze.
- Montuje się je dokładnie na wysokości podanej przez producenta, bo od niej zależy rozkład stref detekcji.
- Nie mogą widzieć mebli, na które zwierzę wskakuje, takich jak kanapa, parapet czy schody, bo z wysokości kot jest dla czujki jak człowiek.
- Duże psy, cięższe niż dopuszcza producent, zwykle wykluczają ochronę pomieszczenia czujką ruchu w czasie, gdy przebywają w domu.
Rozwiązaniem bywa podział domu na strefy: część z czujkami uzbrojonymi i część, w której przebywa zwierzę, chroniona tylko kontaktronami i czujkami zbicia szyby.
Montaż i ustawienia, które ograniczają fałszywe alarmy
- Montuj czujkę na wysokości zalecanej przez producenta, zwykle ok. 2-2,4 m, najlepiej w narożniku.
- Ustaw ją tak, żeby intruz przechodził w poprzek stref detekcji, a nie prosto na czujkę.
- Nie kieruj czujki na okna, grzejniki, kominek ani kratki nawiewne.
- W czujce dualnej ustaw zasięg mikrofali na tyle mały, żeby obejmował tylko chronione pomieszczenie.
- Po montażu wykonaj test chodzenia w trybie serwisowym i sprawdź zasięg z różnych stron.
Po kilku tygodniach działania systemu warto przejrzeć historię zdarzeń w centrali. Powtarzające się naruszenia jednej czujki o stałych porach dnia wskazują zwykle na słońce, grzanie lub urządzenie w jej polu widzenia, a nie na awarię.
Czujki i centrale do systemów przewodowych i bezprzewodowych porównasz w kategorii centrale alarmowe, z którymi czujki muszą być zgodne. W pomieszczeniach z dużymi szybami ruch warto uzupełnić ochroną samych okien, o czym piszemy w tekście jak działa czujka zbicia szyby. Jeśli system mimo wszystko zgłasza fałszywe alarmy, przyczyny i diagnostykę opisujemy w poradniku problemy z instalacją alarmową.
Przeczytaj także
Jak działa czujka zbicia szyby i gdzie ją zamontować?
Czujka zbicia szyby wykrywa charakterystyczny dźwięk tłuczonego szkła i podnosi alarm, zanim włamywacz wejdzie…
Gdzie zamontować czujnik dymu w domu piętrowym i na poddaszu ze skosami?
Czujnik dymu chroni tylko wtedy, gdy dym dotrze do niego szybko.
Dlaczego centrala alarmowa piszczy po zaniku prądu i kiedy wymienić jej akumulator?
Po przerwie w dostawie prądu manipulator systemu alarmowego potrafi piszczeć jeszcze długo po powrocie zasilania.