Czy przy wymianie grzejników warto od razu założyć zawory z automatycznym ograniczeniem przepływu?
Tak, jeśli instalacja ma kilka lub kilkanaście grzejników i część z nich grzeje słabo, a inne za mocno, wymiana zaworów na modele z automatycznym ograniczeniem przepływu zwykle się opłaca. Taki zawór sam utrzymuje ustawiony przepływ przez grzejnik, więc nie trzeba żmudnie wyliczać nastaw wstępnych dla każdego pomieszczenia.
Wymiana starych grzejników na nowe to moment, w którym wszystkie podejścia są i tak odkręcone, a instalacja spuszczona. Dołożenie w tym czasie nowych zaworów i głowic kosztuje niewiele pracy, za to pozwala rozwiązać problem, który dręczy wiele domów: pokój najbliżej kotła jest przegrzany, a ten na końcu instalacji ledwo letni.
Jak działa zawór z automatycznym ograniczeniem przepływu
Klasyczny zawór termostatyczny reguluje przepływ tylko na podstawie temperatury w pomieszczeniu, odczytywanej przez głowicę. To, ile wody faktycznie przepłynie przez grzejnik, zależy jednak od różnicy ciśnień, jaka panuje w danym miejscu instalacji. Grzejnik blisko pompy dostaje jej więcej, ten najdalej mniej. Żeby to wyrównać, ustawia się nastawy wstępne na wkładkach zaworów według obliczeń, czyli wykonuje równoważenie hydrauliczne.
Zawory automatyczne (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Grzejniki/Glowice-termostatyczne-i-zawory/Zawory-termostatyczne-automatyczne) mają wbudowany regulator różnicy ciśnień, który utrzymuje stały przepływ niezależnie od tego, czy inne zawory w instalacji są otwarte, czy zamknięte. Ustawia się na nich maksymalny przepływ w litrach na godzinę, dobrany do mocy grzejnika i różnicy temperatur zasilania i powrotu. Regulator działa w określonym zakresie różnicy ciśnień, podanym przez producenta, więc pompa musi taki zakres zapewnić.
Korzyści są szczególnie widoczne przy kotle kondensacyjnym i pompie ciepła. Oba źródła pracują najsprawniej, gdy woda wraca z instalacji możliwie chłodna. Grzejnik z nadmiernym przepływem oddaje wodę niemal tak ciepłą, jak ją dostał, co podnosi temperaturę powrotu i obniża sprawność. Ograniczenie przepływu na każdym grzejniku poprawia schłodzenie wody i stabilizuje pracę źródła.
| Cecha | Zawór z nastawą wstępną | Zawór z automatycznym ograniczeniem przepływu |
|---|---|---|
| Ustawienie | nastawa według obliczonego spadku ciśnienia | przepływ w l/h według mocy grzejnika |
| Wpływ innych zaworów | przepływ zmienia się, gdy inne grzejniki się zamykają | przepływ pozostaje stały w zakresie pracy regulatora |
| Potrzebne obliczenia | pełne obliczenia hydrauliczne instalacji | moc grzejników i przyjęta różnica temperatur |
| Rozbudowa instalacji | wymaga ponownego przeliczenia nastaw | nowy grzejnik ustawia się niezależnie |
| Cena zaworu | niższa | wyższa |
Głowica elektroniczna zamiast zwykłej
Zawór odpowiada za przepływ, a głowica decyduje, kiedy i jak bardzo go przymknąć. Zwykła głowica cieczowa lub woskowa utrzymuje stałą temperaturę ustawioną pokrętłem. Elektroniczna głowica termostatyczna (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Grzejniki/Glowice-termostatyczne-i-zawory/Glowice-termostatyczne-elektroniczne) pozwala ustawić harmonogram, na przykład niższą temperaturę w sypialni w dzień i w gabinecie w weekend, a wiele modeli wykrywa otwarte okno po gwałtownym spadku temperatury i zamyka zawór na czas wietrzenia.
Elektroniczne głowice zasilane są zwykle bateriami, które wystarczają na jeden lub dwa sezony grzewcze. Modele sterowane z aplikacji wymagają bramki lub połączenia z siecią domową. Przed zakupem sprawdź gwint przyłącza na zaworze. Najczęściej spotyka się M30x1,5, ale część producentów stosuje własne mocowania i wtedy potrzebny jest adapter. Głowica elektroniczna dobrze współpracuje z zaworem z ograniczeniem przepływu: zawór pilnuje, żeby grzejnik nie dostał za dużo wody, a głowica decyduje o temperaturze w pomieszczeniu w danej godzinie.
Warto też pamiętać o umiejscowieniu głowicy. Jeśli zawór jest zasłonięty zasłoną, meblem lub obudową, głowica mierzy temperaturę ciepłego powietrza wokół grzejnika, a nie pokoju. Wtedy lepiej sprawdza się model z czujnikiem zdalnym albo sterowanie z termostatu pokojowego.
Grzejniki kolumnowe i dobór zaworów
Do starych budynków, kamienic i wnętrz w stylu industrialnym często wybiera się grzejniki kolumnowe (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Grzejniki/Grzejniki-kolumnowe-stalowe) ze stali. Nawiązują wyglądem do dawnych żeliwnych żeberek, ale są lżejsze i mają mniejszą pojemność wodną. Produkowane są w wielu wysokościach i głębokościach, od smukłych modeli dwukolumnowych po głębokie sześciokolumnowe, co pozwala dopasować moc do wnęki pod oknem lub ściany bez okna.
Przy wymianie grzejnika na kolumnowy trzeba zwrócić uwagę na kilka spraw:
- sposób podłączenia, boczne lub dolne, i rozstaw króćców w porównaniu ze starymi podejściami,
- czy grzejnik ma fabryczną wkładkę zaworową i jaki zawór przewidział producent,
- moc przy temperaturach zasilania instalacji, a nie tylko w warunkach katalogowych,
- miejsce na głowicę, szczególnie gdy grzejnik stoi blisko ściany bocznej lub mebla.
Moc grzejnika w katalogu podaje się zwykle dla parametrów wody 75/65°C i temperatury pomieszczenia 20°C. Przy pompie ciepła lub kotle kondensacyjnym pracującym na niższej temperaturze rzeczywista moc jest wyraźnie mniejsza, czasem o połowę. Dlatego przy niskotemperaturowym źródle grzejnik dobiera się z zapasem, a zawór z ograniczeniem przepływu ustawia według przepływu obliczonego dla tych niższych parametrów.
Pytania o zawory i głowice
Czy zawór z automatycznym ograniczeniem przepływu pasuje do starej instalacji grawitacyjnej?
Nie. Zawory te wymagają różnicy ciśnień wytwarzanej przez pompę. W instalacji grawitacyjnej stosuje się zawory o zwiększonym przepływie.
Czy można zostawić stare zawory i wymienić tylko głowice?
Można, jeśli zawory są sprawne i mają zgodny gwint. Nie rozwiąże to jednak problemu nierównomiernego grzania między pomieszczeniami.
Czy głowica elektroniczna działa bez internetu?
Większość modeli działa samodzielnie według harmonogramu zapisanego w pamięci. Internet jest potrzebny tylko do sterowania z telefonu.
Przeczytaj także
Jak zaplanować instalację grzejnikową z rozdzielaczem w domu jednorodzinnym?
Instalacja rozdzielaczowa prowadzi do każdego grzejnika osobną parę rur z jednego punktu na kondygnacji.
Jaką rolę pełni grzałka w sprzęgle hydraulicznym obsługującym dwa obiegi grzewcze?
Sprzęgło hydrauliczne rozdziela obieg kotła od obiegów grzejników i podłogówki, a wbudowana grzałka może pełnić rolę…
Dlaczego po uruchomieniu ogrzewania podłogowego podłoga jest ciepła tylko przy rozdzielaczu?
Czy Twoje ogrzewanie podłogowe działa nierównomiernie, pozostawiając podłogę ciepłą tylko w okolicach rozdzielacza?