Przejdź do treści

Jak oczyścić rynny i rury spustowe z liści bez wchodzenia na dach?

Rynny i odwodnienie

Narożnik domu z rynną i rurą spustową pod gzymsem dachu na tle nieba

Liście, igły, nasiona, mech zsuwający się z dachówek i piasek z pokrycia trafiają do rynien przez cały rok, a najwięcej jesienią. Zapchana rynna przelewa się podczas deszczu, woda spływa po elewacji i podmywa fundamenty, a zimą zamarza i obciąża uchwyty. Czyszczenie rynien przed zimą jest jedną z ważniejszych czynności przy domu. Większość pracy da się wykonać z ziemi albo z dobrze ustawionej drabiny, bez wchodzenia na połać.

Kiedy czyścić i jak ocenić stan rynien

Rynny przy domach otoczonych drzewami warto czyścić co najmniej dwa razy w roku: późną jesienią, po opadnięciu liści, i wiosną. Przy domach bez drzew w pobliżu zwykle wystarcza przegląd raz w roku. Sygnały, że czyszczenie jest pilne:

  • woda przelewa się przez krawędź rynny przy umiarkowanym deszczu,
  • z rury spustowej leci mniej wody niż zwykle albo słychać bulgotanie,
  • w rynnie rosną rośliny lub mech, widoczne z ziemi,
  • na elewacji pod rynną pojawiają się zacieki i zielony nalot.

Liście i igły zebrane z rynien można kompostować, ale osad z dachów pokrytych papą lub blachą z powłoką lepiej wyrzucić z odpadami zielonymi lub zmieszanymi, zależnie od zasad w gminie.

Narzędzia do pracy z ziemi i z drabiny

NarzędzieZastosowanie
Teleskopowy drążek z hakiem lub grabkamiwygarnianie liści z rynny parterowego domu bez drabiny
Nasadka do węża na teleskopiepłukanie rynny strumieniem wody z ziemi
Myjka ciśnieniowa z lancą do rynienusuwanie zbitych osadów, z umiarkowanym ciśnieniem
Odkurzacz do liści z przedłużkąsuche liście i igły, szczególnie w długich rynnach
Drabina z podporą odsuwającą od rynnydostęp do rynny bez opierania drabiny na niej samej

Drabiny nie opiera się o rynnę, bo można ją wygiąć albo wyrwać uchwyty. Lepsza jest podpora, która opiera się o ścianę, albo drabina ustawiona obok rynny. Przy domach piętrowych i stromych dachach bezpieczniej zlecić pracę firmie z podnośnikiem.

Najlepszy moment na czyszczenie to sucha pogoda kilka dni po opadnięciu większości liści. Mokre liście są cięższe i kleją się do rynny, a suche łatwiej wygarnąć lub odkurzyć.

Czyszczenie krok po kroku

  1. Zacznij od miejsca najbardziej oddalonego od rury spustowej i przesuwaj się w jej stronę. Brud nie spłynie wtedy do zapchanego wylotu.
  2. Wygarnij liście i osad do wiadra zawieszonego na drabinie albo zrzucaj na rozłożoną plandekę.
  3. Przed płukaniem zdejmij koszyk lub siatkę z wlotu rury spustowej i oczyść je osobno.
  4. Przepłucz rynnę wodą z węża i obserwuj, czy woda spływa równomiernie w stronę wylotu.
  5. Sprawdź przepływ przez rurę spustową. Jeśli woda się cofa, rura jest zatkana niżej.

Do udrażniania rur spustowych przydaje się też sprężyna kanalizacyjna lub giętki drut z końcówką. Przy rurach połączonych z kanalizacją deszczową trzeba uważać, żeby zatoru nie przepchnąć dalej do studzienki, gdzie usunięcie go będzie trudniejsze. Lepiej wyciągać zator przez czyszczak niż spychać go w dół.

Rury spustowe udrażnia się od dołu przez czyszczak, czyli element z otwieraną klapką montowany kilkadziesiąt centymetrów nad ziemią. Przez niego usuwa się zatory i wypłukuje liście. Jeśli rura nie ma czyszczaka, warto go dołożyć przy najbliższej okazji. Gdy rura bulgocze i cofa wodę podczas ulewy, przyczynę wyjaśnia tekst dlaczego rura spustowa bulgocze i cofa wodę.

Bezpieczeństwo przy pracy na wysokości

Czyszczenie rynien wydaje się prostą czynnością, ale upadki z drabiny należą do częstych wypadków przy pracach domowych. Kilka zasad znacznie zmniejsza ryzyko.

  • Ustawiaj drabinę na twardym, równym podłożu, pod kątem zalecanym przez producenta, i nie wychylaj się poza jej szerokość.
  • Pracuj w obecności drugiej osoby, która przytrzyma drabinę i poda narzędzia.
  • Nie czyść rynien przy silnym wietrze, po deszczu ani przy oblodzeniu.
  • Uważaj na przewody elektryczne i instalację odgromową przy krawędzi dachu.
  • Używaj rękawic, bo w rynnach zdarzają się ostre krawędzie blachy i resztki gwoździ.

Jeśli dom ma więcej niż jedną kondygnację nad gruntem albo trudny dostęp do rynien, rozsądniej skorzystać z firmy dekarskiej lub usługi czyszczenia z podnośnika.

Kontrola spadku i zabezpieczenie na przyszłość

Po przepłukaniu warto zobaczyć, czy w rynnie nie zostaje stojąca woda. Kałuże w jednym miejscu oznaczają, że rynna opadła na uchwycie lub ma zbyt mały spadek. Typowo rynny montuje się ze spadkiem kilku milimetrów na metr w stronę wylotu. Korektę wykonuje się przez przegięcie lub przestawienie uchwytów, a przy rynnach z tworzyw przez wymianę uszkodzonych uchwytów. Zasady doboru i mocowania rynien opisujemy w tekście rynna PVC: przekrój i mocowanie.

Na dachach z dużą ilością mchu warto co kilka lat oczyścić także samo pokrycie. Mech zsuwający się z dachówek szybko zapycha rynny i koszyki, a jego usunięcie z połaci zmniejsza ilość osadu trafiającego do orynnowania. Tę pracę lepiej zlecić dekarzowi.

Żeby kolejne czyszczenie było łatwiejsze, stosuje się siatki lub szczotki do rynien, koszyki na wlotach rur i osadniki z filtrem na dole. Zmniejszają ilość liści w rynnie, ale nie zwalniają z kontroli, bo same też się zapychają. Elementy systemu, w tym czyszczaki, kosze i uchwyty, znajdziesz w kategorii rynny tworzywowe. Przy okazji czyszczenia warto obejrzeć złącza i narożniki pod kątem nieszczelności, bo zimą woda zamarza w szczelinach i powiększa je. Ogólne zasady dbania o odprowadzenie wody z dachu zebraliśmy w poradniku jak zadbać o odprowadzanie wody deszczowej z dachu.

Przeczytaj także