Przejdź do treści

Dlaczego perlator w kranie pryska na boki i jak dobrać nowy?

Hydraulika

Miedziana bateria wannowa z dwoma pokrętłami i strumieniem wody

Perlator to mała końcówka na wylewce baterii, która napowietrza wodę i formuje równy, miękki strumień. Kiedy działa prawidłowo, woda leci jednolitym słupem i nie chlapie po umywalce czy zlewie. Gdy strumień zaczyna się rozszczepiać, pryskać na boki albo lecieć ukośnie, winny jest prawie zawsze perlator. Naprawa zajmuje kilka minut, a nowy perlator kosztuje niewiele, ale przy zakupie łatwo pomylić rozmiar i gwint.

Dlaczego perlator zaczyna pryskać

  • Kamień osadza się na siateczkach i zmniejsza otwory, przez które przepływa woda. Strumień traci kształt i rozbija się na kilka mniejszych.
  • Piasek i drobiny z instalacji zatykają część siateczki, szczególnie po pracach na sieci wodociągowej lub wymianie rur.
  • Uszkodzona siateczka, pęknięta lub wygięta, przepuszcza wodę nierówno.
  • Brak lub zła uszczelka powoduje, że woda wydostaje się bokiem między perlatorem a wylewką.
  • Za duży przepływ przy wysokim ciśnieniu w instalacji powoduje chlapanie nawet przy czystym perlatorze.

Kamień odkłada się szybciej w perlatorach kranów z ciepłą wodą i w regionach z twardą wodą. Tam czyszczenie co dwa-trzy miesiące to rozsądny rytm, a perlator warto wymieniać na nowy, gdy siateczki są trwale zarośnięte osadem.

Jeśli pryska tylko przy pełnym odkręceniu wody, a przy mniejszym strumieniu wszystko jest w porządku, warto sprawdzić ciśnienie w instalacji. Wartości wyższe niż zalecane dla armatury przyspieszają zużycie baterii i głowic.

Przed demontażem warto zatkać odpływ umywalki lub zlewu korkiem albo ściereczką. Drobne siateczki i uszczelki łatwo wpadają do odpływu i trudno je potem wyciągnąć z syfonu.

Jak zdjąć i wyczyścić perlator

  1. Odkręć perlator ręką, zgodnie z ruchem wskazówek zegara patrząc z góry. Jeśli nie puszcza, użyj klucza do perlatorów albo szczypiec z owiniętą ściereczką, żeby nie porysować chromu.
  2. Przy perlatorach ukrytych, schowanych w wylewce, potrzebny jest specjalny kluczyk, często dołączony do baterii.
  3. Rozbierz perlator na części, zapamiętując ich kolejność: obudowa, siateczki, wkład, uszczelka.
  4. Wypłucz piasek pod bieżącą wodą, a osad z kamienia rozpuść w roztworze kwasku cytrynowego lub octu przez kilkadziesiąt minut.
  5. Złóż perlator, sprawdź uszczelkę i wkręć go z umiarkowaną siłą.

Do czyszczenia nie używaj ostrych narzędzi, igieł ani drucików wpychanych w otwory siateczki. Uszkodzona siateczka będzie pryskać tak samo jak zapchana, a jej naprawić się już nie da.

Bezpieczne środki do odkamieniania armatury i sposoby ochrony chromu opisaliśmy w poradniku jak odkamienić baterię i słuchawkę prysznicową.

Przy baterii w kuchni zamiast pryskającego perlatora bywa winna wylewka z wyciąganą słuchawką. Jej dysze pracują inaczej niż zwykły perlator i czyści się je zwykle przez przetarcie silikonowych końcówek. Przed zakupem nowego perlatora warto sprawdzić, jaki typ końcówki ma bateria.

Jak dobrać nowy perlator

Gdy siateczka jest pęknięta, a plastikowy wkład zdeformowany, czyszczenie nie pomoże i trzeba kupić nowy perlator. Najważniejsze są trzy parametry.

ParametrNa co zwrócić uwagę
Gwintnajczęściej M22 × 1 lub M24 × 1; perlator z gwintem zewnętrznym wkręca się w wylewkę, z wewnętrznym nakręca na nią
Rodzajstandardowy, ukryty, przegubowy lub z regulacją strumienia
Przepływklasa przepływu określa, ile litrów na minutę przepuszcza perlator przy danym ciśnieniu

Na obudowie wielu perlatorów jest wytłoczone oznaczenie producenta i klasy przepływu. Warto je odczytać przed wyrzuceniem starego elementu, bo ułatwia to dobór zamiennika o podobnych parametrach. Przy perlatorach ukrytych dobrze jest kupić zamiennik tej samej marki co bateria, bo ich wymiary bywają nietypowe.

Najprościej zabrać stary perlator do sklepu albo zmierzyć średnicę gwintu suwmiarką. Gwint zewnętrzny 22 mm oznacza, że potrzebny jest perlator z gwintem wewnętrznym pasującym do wylewki, i odwrotnie. Do umywalek stosuje się często perlatory oszczędzające wodę, a do zlewu kuchennego takie, które dają większy przepływ, żeby szybciej napełniać garnki. Przy niskim ciśnieniu wody perlator oszczędnościowy może dawać zbyt słaby strumień.

Wymiana perlatora krok po kroku

  1. Zakręć wodę i odkręć stary perlator, sprawdzając, czy uszczelka nie została w wylewce.
  2. Oczyść gwint wylewki z kamienia miękką szczoteczką, żeby nowy perlator wkręcił się równo.
  3. Załóż nową uszczelkę dołączoną do perlatora. Stara bywa stwardniała i nie uszczelnia.
  4. Wkręć perlator ręką do oporu, a w razie potrzeby dociągnij delikatnie kluczem. Zbyt mocne dokręcenie może uszkodzić gwint lub uszczelkę.
  5. Odkręć wodę i sprawdź strumień oraz szczelność połączenia.

Po wymianie perlatora warto przez chwilę puścić wodę z pełnym strumieniem, żeby wypłukać ewentualne drobiny, które dostały się do wylewki podczas demontażu. Jeśli strumień od razu zaczyna pryskać, w wylewce mógł zostać fragment starej uszczelki albo kamienia.

Przy perlatorach przegubowych i z regulacją strumienia warto sprawdzić, czy ruchomy element pracuje płynnie. Kamień potrafi go zablokować, a próba obracania na siłę kończy się pęknięciem obudowy.

Kiedy problem nie leży w perlatorze

Jeśli po wyczyszczeniu lub wymianie perlatora woda nadal leci nierówno, szumi lub pulsuje, przyczyna może tkwić głębiej: w głowicy, wkładzie baterii albo w wężykach przyłączeniowych z zatkanym sitkiem. Hałasy w armaturze omawiamy w tekście co powoduje szum w kranach. Gdy bateria jest stara, a chrom na wylewce łuszczy się, wymiana całej baterii bywa rozsądniejsza niż kolejne naprawy. Modele z różnymi typami wylewek i perlatorów znajdziesz w kategorii baterie łazienkowe. Regularne czyszczenie perlatora, co kilka miesięcy w regionach z twardą wodą, wystarcza zwykle, żeby strumień pozostał równy przez lata.

Przeczytaj także